Viti 1914. Fuqitë e Mëdha vendosën ta vendosnin në krye të Shqipërisë, me idenë se një princ europian do sillte rend dhe stabilitet. Por sapo mbërriti në Durrës, ai gjeti një vend pa administratë të fortë, pa ushtri të konsoliduar dhe me luftë për ndikim nga çdo anë.
Brenda vendit, shumë bejlerë dhe figura lokale nuk pranonin t’u hiqej pushteti. Secili kërkonte zonën e vet, interesin e vet, ndikimin e vet. Nga jashtë, sipas burimeve historike, Greqi, Serbi dhe Itali ndiqnin interesat e tyre në territorin shqiptar.
Në jug shpërthyen tensione me lëvizjet autonomiste të ashtuquajtura vorio-epirote. Në qendër dhe në Shqipërinë e Mesme nisën kryengritje kundër qeverisë së re. Një nga goditjet më të forta ishte rebelimi i Haxhi Qamili, që tronditi themelet e pushtetit të Vidit.
Dhe pastaj erdhi goditja finale: në verën e vitit 1914 shpërtheu Lufta e Parë Botërore. Shqipëria mbeti pa mbështetje ndërkombëtare, sepse Europa u fut në luftë. Princ Vidi mbeti vetëm, pa para, pa ushtri dhe pa aleatë realë.
Më 3 shtator 1914 ai largohet nga Durrësi, duke thënë se po ikte përkohësisht. Por nuk u kthye më.
Kontradikta është tronditëse: Shqipërisë iu soll një princ nga Europa, por u la në mes të stuhisë pa asnjë mbrojtje.
Po ju si mendoni: ishte Vidi i paaftë… apo viktimë e lojërave të mëdha politike?
